|
Sunumdan Notlar:
Sevgili Fen Liseliler,
Dün yine güzel bir gün yaşadık. Konferans Salonumuzu tıkabasa dolduran öğrenciler, öğretmenler ve idareciler, merak ve ilgiyle 72 mezunumuz Dr.Sencer Yeralan’ı dinlediler. Okul müdürümüz Metin Bey, muavinler Tevfik Bey ve Dilek Hanım ve birçok öğretmenimiz semineri ön sıradan izlediler. Öğrencilerle birlikte güldüler, bazıları söze karıştılar, soru sordular. Semineri Vakıf Başkanımız Melek (Yücel), her faaliyetin gizli kahramanı Ömer (Erdemli), Yasemin (Kumbasar) in kızı, Sencer’in 78 yaşındaki amcası da izledi. (İsimlerini bilmediğim veya hatırlamadığım birkaç kişi daha olduğunu belirtmeliyim.)
Konumuz “sürdürülebilirlik” idi. Sencer, sürdürülebilirliğin, gelecek kuşakların ihtiyaçlarını karşılayabilecekleri kaynakları eksiltmeksizin, gelişmeyi devam ettirebilmek anlamına geldiğini söyledi. Global iklim değişikliği, biyoçeşitliliğin azalması, gıda ve içme suyu kaynaklarının tükenişinden bahsetti. Bu gidişe dur diyebilmek için, “çevremizi kirletmeyelim, ağaç dikelim, kağıt tabak yerine porselen tabak kullanalım” gibi romantik söylemlerin yeterli olmayacağını vurguladı. “Bu iş, bir hesap kitap işi” dedi. Hesabın temelinde enerji denkliğinin yattığını söyledi.
Lahmacun üretebilmek için gerekli işlemleri gösteren detaylı bir tablo ortaya koydu. Bu tabloya dayanarak hesaplanan enerji harcamalarını ve maliyet/enerji grafiklerini gösterdi. Lahmacun yiyebilmek gibi sıradan bir eylemde dahi ne kadar ayrıntılı düşünülebileceğini, enerji hesaplamalarının nasıl birçok süreci sürdürülebilirlik açısından anlamamızı sağladığını gösterdi.
Bir inekten et elde etmek için, harcadığımız toplam enerjinin kaçta kaçının ete dönüştüğünü sordu. %10 civarındaki yanıt öğrencileri ve hepimizi şaşırttı. Kalan enerjinin nereye gitmiş olabileceği konusunda öğrenciler fikir yürüttüler, ilginç tahminlerde bulundular.
Mühendislerin, sürdürülebilirliği mutlaka gözönüne alarak yeni bir tasarım kültürü oluşturmaları gerektiğini vurguladı. Öğrencileri gerçek birer Fen Liseli gibi analitik ve bilimsel düşünmeye, orgulayıcı ve araştırmacı olmaya çağırdı ve cesaretlendirdi.
Öğrenciler heyecanla sorular sordular. Sencer, güzel sorular soranlara ödül verileceğini, seminerin başında ilan etmişti zaten. Soru sormak isteyen hemen her öğrenciyi sahneye davet etti. Onlarla teke tek sohbet etti. Hepsini yüreklendirdi. İlk öğrenciye verilen çikolata, ödülün ne olduğunu ifşa etmiş oldu. Öğrenciler, ilgi ve merakla güzel sorular sormaya devam ettiler. Örneğin adını hatırlayamadığım bir öğrenci, küresel ısınma sürecinde, kutuplara yakın bölgelerde yaşam için daha uygun koşullar oluşacağını, CO2 emisyonunun tekrar dengeye gelebileceğini, insanlığın başka koşullarda neslini devam ettirebileceğini söyledi. Sencer, cevabında, “eğer bu değişiklikler göreli olarak yavaş cereyan ederse, uyum sağlanabilir ve öngörün belki de doğru olabilir” dedi. “Ama tehlike şu ki, gelişmeler çok hızlı yaşanıyor. Değişimler çok ani oluyor” diye ekledi. Geri dönülemez eşik değerler olduğunu, hatta bazı bilim insanlarının bu eşiğin aşıldığını savunduğunu söyledi.
Sencer, adı “Yunus Emre” olan bir öğrenciye “taşıdığın odunlar düzgün mü?” diye takıldı. Sahnede yanında sohbet ettiği bir başka öğrenciye, sorduğu soruyu güzel bulmayınca, yüzünü ekşitti. “Sende varsa bana bir çikolata vermen lazım” deyince salonda kahkaha koptu. Öğrencilerle bu kadar kısa sürede sıcacık bir ilişki kurdu. Bunun bence en temel unsuru şu cümlesinde gizliydi : “Ben de bu koltuklarda oturdum”. Seminer sonrasında da meraklı öğrenciler Sencer’in etrafını sardılar, sorularına devam ettiler. Ne kadar çok çikolata dağıtıldı sayamadım.
Daha sonra Müdür Bey, Sencer’i ve biz mezunları odasına davet etti, çay ikram etti. Güzel bir sohbetten sonra okulumuzdan ayrıldık.
Meraklısı şu adreslere göz atabilir:
www.yeralan.org
www.yeralan.org/seminars/2009/IAM/html/activity_net.html
Sevgiler,
Haldun Mıdoğlu (AFL-77)
Sunumun Duyurusu:
'Sürdürülebilirlik Üzerine Bir Söyleşi, 4 Mart Çarsamba, 15:00, AFL Konferans Salonu
Prof. Dr. Sencer Yeralan, AFL-72, ODTÜ Endüstri Müh. Bölümü 78
Şu sırada ODTÜ Endüstri Mühendisliği Bölümü'nde konuk öğretim üyesi olan Dr. Yeralan, Tarım ve Biyoloji Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi olarak uzun yıllar çalışmış olduğu 'University of Florida' ve TÜBİTAK tarafından desteklenen sürdürülebilirlik konusundaki çalışmaları üzerine bir söyleşi yapacak ve yaşam deneyimlerini paylaşacaktır. Dr. Yeralan, halen ODTÜ'de sürdürülebilir bir yaşam için mühendislik ve sürdürülebilir bir yaşamın yönetimi konularında dersler vermektedir.
Söyleşinin tanıtım videosu için buraya tıklayınız.
|
